Demo aanvragen
Bel gerust 030 292 07 01
  • Demo aanvragen
    • Overheid
    • Case
    • Co-creatie & participatie

    Waardevolle uitkomsten bij participatieproject Bereikbaar Wageningen

    Dat je via een participatieplatform kwalitatief waardevolle input kunt verzamelen bij betrokkenen, blijkt uit het participatieproject Bereikbaar Wageningen. In opdracht van en in samenwerking met de gemeente Wageningen heeft ruimtelijk adviesbureau Over Morgen de online participatie gefaciliteerd in Mett. Wij hebben aan Mirte van der Vliet, projectmanager bij Over Morgen, gevraagd wat de belangrijkste leerpunten van dit project waren.

    “Online kun je maar tot op zekere hoogte zaken goed uitleggen; zodra het ingewikkelder wordt, moet je face-to-face met mensen in gesprek. Bijvoorbeeld in werksessies. Zeker bij online participatie geldt: keep it simple!”

    Foto van Mirte van der Vliet van bureau Overmorgen

    Mirte van der Vliet
    Projectmanager Over Morgen

    Mirte van der Vliet vertelt over het participatietraject Bereikbaar Wageringen

    Het project Bereikbaar Wageningen beoogt de bereikbaarheid van de Campus in de ochtend- en avondspits te verbeteren. Het project was al in een verder stadium. Twee mogelijke scenario’s waren (letterlijk en figuurlijk) in kaart gebracht: het verbeteren van de bestaande route en het aanleggen van een nieuwe route. Enerzijds verplichtte de provincie de gemeente Wageningen om te bewijzen dat er binnen de gemeente draagvlak was voor de plannen, anderzijds wilde de gemeente Wageningen inspelen op de wens van bewoners om mee te denken en deze kans benutten om de plannen aan te scherpen. Daarom heeft de gemeente Wageningen ervoor gekozen om zowel offline als online participatie in te zetten. Via de online participatie omgeving konden alle bewoners van de gemeente reageren op verschillende deelplannen van het project en via “offline” bijeenkomsten ging de gemeente verder in gesprek met stakeholders.

    Waarom is er pas later in het proces voor gekozen om de bewoners bij het project te betrekken?

    De provincie had in een eerder stadium bewoners al betrokken bij het vraagstuk hoe Wageningen en omgeving beter bereikbaar kunnen worden gemaakt. Met die resultaten is de gemeente verder gegaan en zij vond het belangrijk om de bewoners ook te betrekken bij deze iets concretere fase van de planontwikkeling. Het project had het stadium bereikt waarin deelplannen gefinetuned moesten worden en de mening en ideeën van de bewoners ontzettend waardevol was.

    Hoe zorg je ervoor dat de bewoners ook echt actief mee gaan denken?

    Als je van te voren goed nadenkt over wat je met de input van de bewoners gaat doen en hoeveel ruimte er nu eigenlijk voor de bewoners echt is om mee te denken, dan kun je dit ook helder naar de bewoners communiceren. De gemeente Wageningen heeft dit gedaan door haar voorkeur voor het scenario aan te geven en te onderbouwen waarom zij liever de bestaande route optimaliseren. Het is heel belangrijk om eerlijk te communiceren. De bewoners moeten het gevoel hebben dat er geluisterd wordt en dat er ruimte is voor hun mening. Het is daarnaast ontzettend belangrijk om het doel en de deelvragen zo goed mogelijk af te bakenen, niet te veel te vragen. Online kun je maar tot op zekere hoogte zaken goed uitleggen; zodra het ingewikkelder wordt, moet je face-to-face met mensen in gesprek. Bijvoorbeeld in werksessies. Zeker bij online participatie geldt: keep it simple!

    Zie de participatieomgeving als een online hotspot waar je in al je communicatie met de bewoners naartoe verwijst. Op het platform kun je dan ook achteraf terugkoppelen wat je nu precies hebt gedaan met de feedback.

    Via offline en online communicatie kun je bewoners uitnodigen om mee te denken via de online omgeving. Zie de participatieomgeving als een online hotspot waar je in al je communicatie met de bewoners naartoe verwijst. Op het platform kun je dan ook achteraf terugkoppelen wat je nu precies hebt gedaan met de feedback. Je hoeft als gemeente niet alles te gebruiken, maar onderbouw goed waarom je ideeën niet gebruikt. Eventueel kun je de bewoners die hebben gereageerd op de plannen op de hoogte houden van het project via een online nieuwsbrief. Het belangrijkste om te onthouden is: denk van te voren goed na over het doel van online participatie en communiceer hier helder over zodat je geen verkeerde verwachtingen wekt.

    En wat kun je doen wanneer je nog in een eerder stadium van het proces zit en er nog meer ruimte is voor bewoners?

    Als er vooral sprake is van een probleemstelling zonder dat er duidelijke oplossingsrichtingen zijn, dan kun je betrokkenen uitnodigen om zelf oplossingsrichtingen aan te dragen. Maar vaak hebben gemeenten echt wel een beeld bij wat wenselijke oplossingen zijn. Als er nog geen duidelijke richting is gekozen, kun je bewoners ook de mogelijkheid bieden om te stemmen op scenario’s. Zo kunnen bewoners bijvoorbeeld aan de hand van sterren aangeven welke ideeën zij het beste vinden. Let wel op dat je eerlijk communiceert waar je staat in het proces en dat je terugkoppelt op de input. Pas bij ‘harde’, kwantitatieve, raadpleging wel op dat het geen referendum wordt!

    Welke stappen gaat de gemeente Wageningen nu zetten?

    De gemeente gaat nu alle reacties categoriseren en analyseren. Aan de hand hiervan zal de gemeente reageren op de thema’s die terug te vinden zijn in de reacties van de bewoners. Zoals eerder benadrukt, deze terugkoppeling is erg belangrijk. Daarnaast is de kans groot dat er later in het proces, wanneer de plannen worden uitgevoerd, weer een vorm van participatie komt. In Wageningen is bewonersparticipatie erg belangrijk, dus is het aannemelijk dat bewoners in een later stadium nogmaals de kans krijgen om mee te denken.

    Wat maakte dit project nu zo succesvol?

    De bereikbaarheid van Wageningen is een belangrijk aandachtspunt, omdat er veel filedruk is en bewoners dat ook zo ervaren. Het is een onderwerp waarvan de urgentie wordt gevoeld. Dat draagt altijd bij aan de mate van betrokkenheid van bewoners. Daarnaast is het de gemeente goed gelukt om elk deelproject duidelijk uit te leggen, het niet te ingewikkeld te maken. Dat helpt enorm om goede feedback van bewoners te krijgen. Het project was opgedeeld in zes deelprojecten. Ieder deelproject is uiteengezet en aan de hand van een concepttekening gevisualiseerd. Bij ieder deelproject hadden bewoners de mogelijkheid om te reageren. Bij dit project is ervoor gekozen dat er vanuit de gemeente niet stuk voor stuk op iedere reactie werd gereageerd, waardoor bewoners elkaar aanvulden en er met name tussen hen een dialoog is ontstaan. Wanneer bewoners specifieke vragen hadden voor de wethouder, dan konden zij deze ook via het platform stellen.

    In totaal hebben de deelvragen 136 reacties ontvangen, de een nog uitgebreider dan de ander. Zo zie je dat het succes van participatie niet alleen afhangt van de aanpak van de gemeente, maar vooral van het enthousiasme van de bewoners.

    Deelprojecten bereikbaar wageningen online participatie
    Afbeelding: drie deelprojecten van Bereikbaar Wageningen